Octas presenteert drie varianten voor toekomst arbeidsongeschiktheidsstelsel

In het streven naar een verbeterd arbeidsongeschiktheidsstelsel heeft OCTAS (Onafhankelijke Commissie Toekomst Arbeidsongeschiktheidsstelsel) in een rapport op 29 februari 2024 drie veelbelovende varianten voorgesteld. Deze varianten zijn ontworpen om de fundamentele en structurele knelpunten in het huidige stelsel aan te pakken. Laten we eens kijken naar de essentie van elk van deze voorstellen en wat dit zou kunnen betekenen voor werkgevers zoals jij.

1. Huidig stelsel beter

De eerste voorgestelde variant, ‘Huidig stelsel beter’, behoudt grotendeels het bestaande WIA-systeem. Echter, er zijn enkele maatregelen voorgesteld om het systeem eenvoudiger te maken. Een van de belangrijkste wijzigingen is het samenvoegen van de WGA- en IVA-uitkeringen tot één WIA-uitkering. Dit zou de complexiteit verminderen. Bovendien wordt voorgesteld om het WIA-maandloon te maximaliseren, waardoor hogere inkomens niet automatisch een volledige uitkering ontvangen.

Wat betekent dit voor jou als werkgever?

Het principe ‘werken loont’ wordt grotendeels losgelaten, wat invloed kan hebben op de motivatie van werknemers om terug te keren naar werk. Werkgevers zouden mogelijk hogere kosten moeten dragen, aangezien alle uitkeringen, inclusief die voor volledig arbeidsongeschikte werknemers, worden doorbelast. Dit kan leiden tot een verhoging van de Whk-premie en over het algemeen hogere kosten voor werkgevers.

2. Werk staat voorop

De tweede voorgestelde variant, ‘Werk staat voorop’, richt zich op het stimuleren van re-integratie en het benadrukken van wat mensen nog wel kunnen doen. Dit wordt bereikt door langere re-integratieperiodes te hanteren, waarbij tot vijf jaar lang geprobeerd wordt re-integratie te realiseren voordat een definitieve arbeidsongeschiktheidsuitkering wordt toegekend.

Wat betekent dit voor jou als werkgever?

Dit vereist aanzienlijke inspanningen van werkgevers en werknemers gedurende de re-integratieperiode. Werkgevers kunnen hogere kosten verwachten tijdens deze langere re-integratieperiode. Bovendien kan het verplicht stellen van een aanvullende verzekering de lasten voor werkgevers verder verhogen.

3. Basis voor werkenden

De derde variant, ‘Basis voor werkenden’, stelt één regeling voor alle werkenden voor, inclusief werknemers en zelfstandigen. Hierbij garandeert de overheid een minimumuitkering voor mensen die niet kunnen werken, terwijl een aanvullende verzekering het verschil tot het oude dagloon dekt.

Wat betekent dit voor jou als werkgever?

Dit voorstel zou de inkomenszekerheid voor werknemers vergroten. Echter, het beoordelen van zelfstandigen kan complex zijn en dit kan leiden tot uitdagingen in de uitvoering. Daarnaast kan de hogere uitkering in vergelijking met het huidige WIA-systeem de prikkel om terug te keren naar werk verminderen.

In afwachting van verdere ontwikkelingen in het arbeidsongeschiktheidsstelsel, is het van belang voor werkgevers om op de hoogte te blijven van deze voorgestelde varianten en de mogelijke impact ervan op hun organisaties. Consyl blijft dit volgen en waar nodig informeren wij de werkgevers.

OCTAS is 25 november 2022 ingesteld door minister Van Gennip. Met het advies dat nu is uitgebracht wordt voldaan aan de opdracht aan de commissie om een probleemanalyse te maken en meerdere oplossingsrichtingen te presenteren voor fundamentele, structurele knelpunten die in het huidige stelsel bestaan. Naast commissievoorzitter Roos Vermeij bestaat de commissie uit Bruno Bruins, Sita Mohabir, Maarten Lindeboom, Josine Westerbeek-Huitink, Neele Kistemaker, Pierre Koning, Irmgard Borghouts, Wout de Boer en Harry van de Kraat “.